زمینه یکی از مشکلاتی که زنان معلم تجربه می کنند تعارض میان کار و خانواده است و آسیب پذیری در برابر مشکلات هیجانی و به دنبال آن افسردگی یکی از پیامدهای این تعارض است. اما آیا درمان هیجان مدار می تواند بر روی این افسردگی تاثیرگذار باشد؟ هدف هدف این پژوهش تعیین اثربخشی درمان هیجان مدار بر کاهش افسردگی در معلمان زن بود. روش طرح این پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه افسردگی بک است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان زن در مقطع متوسطه واقع در شهر قزوین در سال 1396 بود. نمونه پژوهش شامل 30 نفر از معلمان زن شاغل به کار در مقطع متوسطه بود، که به روش نمونه گیری هدفمند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه قرار داده شدند. گروه آزمایش از 10 جلسه درمانی بر اساس یک پروتکل محقق ساخته (1397) بهره بردند و نمره پرسشنامه افسردگی قبل و بعد از مداخله در دو گروه آزمایش و گواه با استفاده از تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل شد و مورد مقایسه قرار گرفت. یافته ها نتایج تحلیل کواریانس، تفاوت معناداری را در زمینه نمره افسردگی بین گروه آزمایش و گروه گواه و اثربخشی درمان هیجان مدار بر افسردگی معلمان زن نشان داد. (0/001>p) نتیجه گیری بر این اساس می توان گفت که پروتکل درمانی پژوهش حاضر اثربخش واقع شده و می شود از آن برای کاهش افسردگی معلمان زن بهره برد.

سابقه و هدف: اختلال اضطراب اجتماعی در کودکان و نوجوانان، با برخی مشکلات روان شناختی همراه است که به درمان مؤثر نیاز دارند. هدف این مطالعه بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری هیجان مدار بر تنظیم هیجان و عادات خواب کودکان دارای اضطراب اجتماعی بود. مواد و روش ها: این پژوهش مطالعه ای نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی پژوهش شامل دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم ابتدایی شهر قم در سال تحصیلی 1399 بود. تعداد 46 نفر از آن ها که نمراتشان در مقیاس اضطراب اجتماعی لایبویتز بالاتر از 29/5 بود، انتخاب و به صورت تصادفی، به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. شرکت کنندگان در پیش آزمون چک لیست تنظیم هیجان و پرسش نامه ی عادات خواب کودکان را پاسخ دادند. سپس، گروه آزمایش به مدت 16 جلسه در درمان شرکت کرد و گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. در نهایت، شرکت کنندگان پس آزمون را نیز پاسخ دادند و داده های حاصل با استفاده از تحلیل کوواریانس و نرم افزار SPSS بررسی شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثرهای پیش آزمون، تفاوت معناداری در ترکیب خطی متغیرهای تنظیم هیجان و عادات خواب دو گروه وجود داشت (0/063 =لامبدای ویلکز، 34/182=10،23F، 0/001=P). آزمون های تحلیل کوواریانس تک متغیره نیز افزایش معنادار تنظیم هیجان و کاهش معنادار بی ثباتی/منفی گرایی و اختلالات خواب (به جز تأخیر در شروع خواب) را در گروه آزمایش پس از جلسات درمانی نشان داد. نتیجه گیری: درمان شناختی رفتاری هیجان مدار می تواند درمانی مهم و اثربخش برای تنظیم هیجان و اختلالات خواب کودکان مضطرب اجتماعی باشد که به متخصصان سلامت روان مراجعه می کنند.

1مقدمه: با توجه به تغییرات شدید روان شناختی در نوجوانی و تاثیر آن بر سلامت روان، مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار با و بدون خانواده درمانی هیجان مدار بر پردازش هیجان، نیازهای اساسی روان شناختی، اضطراب و افسردگی در نوجوانان انجام شد. روش کار: مطالعه حاضر نیمه آزمایشی و از نوع پیش آزمون و پس آزمون با پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل دختران 12 تا 18 سال با مشکلات افسردگی و اضطراب بودند. 26 نفر به شیوه در دسترس انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه 13 نفری قرار گرفتند. یک گروه 16 جلسه درمان هیجان مدار و گروه دیگر 16 جلسه درمان هیجان مدار همراه با خانواده درمانی هیجان مدار دریافت کردند. داده ها با مقیاس های پردازش هیجانی باکلر (EPS-25)، نیازهای اساسی روان شناختی دسی و رایان (BNSG-S) و پرسش نامه نشانگان افسردگی و اضطراب (21- DASS) در پیش آزمون، جلسه هشتم، پایان مداخله و دو ماه بعد از پایان مداخله، گرد آوری و با استفاده از تحلیل واریانس آﻣﯿﺨﺘﻪ چندﻣﺘﻐﯿﺮی، آزمون تعقیبی بونفرنی و نرم افزارSPSS-26  تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها تفاوت معنادار بین نمرات اضطراب، افسردگی، نیازهای اساسی روان شناختی و پردازش هیجانی در طول زمان در هر دو روش را نشان داد (0001/0 P = <). همچنین دو مداخله از نظر اثر بخشی تفاوت معنادار داشتند. نتیجه گیری: با وجود اثربخشی هر دو مداخله، گروه دریافت کننده خانواده درمانی هیجان مدار کاهش بیشتر در نمرات اضطراب، افسردگی و پردازش هیجان و افزایش بیشتر در نمرات نیازهای اساسی روان شناختی داشتند

زمینه و هدف: نگاه های تلخ جامعه و طرد زنان مطلقه، سازگاری آنان را با این شرایط مشکل می کند و به سلامت روانی شان آسیب می زند؛ در این زمینه برخورداری از مهارت های سازنده تنظیم هیجانی می تواند راهگشا باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر سازگاری پس از طلاق و تنظیم هیجان زنان مطلقه بود. روش بررسی: تحقیق حاضر مطالعه ای نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دوماهه با گروه گواه بود. جامعه پژوهش را زنان مطلقه تحت پوشش پایگاه های خدمات اجتماعی منطقه دو شهر تهران در سال 1398 تشکیل دادند. نمونه این مطالعه چهل زن داوطلب و واجد شرایط ورود به پژوهش بودند که با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه بیست نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها مقیاس سازگاری پس از طلاق (فیشر، 1976) و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و کرایج، 2006) به کار رفت. صرفا برای گروه آزمایش، درمان هیجان مدار (میرزازاده و همکاران، 1391) در نه جلسه 120دقیقه ای برگزار شد. تحلیل داده ها ازطریق روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS نسخه 24 انجام شد. سطح معناداری آزمون ها 0٫, 05 در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد، اثر گروه برای متغیرهای سازگاری پس از طلاق (0٫, 001>p)، راهبردهای سازگارانه (0٫, 001>p) و راهبردهای ناسازگارانه تنظیم هیجان (0٫, 003=p) معنادار بود. اثر زمان و اثر زمان×گروه نیز برای هر سه متغیر مذکور معنادار بود (0٫, 001>p). همچنین تفاوت میانگین نمرات هر سه متغیر مذکور بین مرحله پیش آزمون با مراحل پس آزمون و پیگیری معنادار بود (0٫, 001>p)؛ اما تفاوت میانگین نمرات متغیرهای سازگاری پس از طلاق (0٫, 435=p) و راهبردهای سازگارانه (0٫, 001=p) و ناسازگارنه تنظیم هیجان (0٫, 084=p) بین مراحل پس آزمون با پیگیری معنادار نبود که نشان می دهد اثر مداخله در مرحله پیگیری (در طول زمان) پایدار بوده است. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، درمان هیجان مدار بر بهبود سازگاری پس از طلاق و بهبود تنظیم هیجان زنان مطلقه اثربخشی دارد.

زمینه و هدف: نگرش به خیانت می تواند نقشی پررنگ در گرایش به خیانت زناشویی و طلاق در زوجین داشته باشد؛ ازاین رو، ارائۀ مداخلاتی در این راستا احساس می شود. پژوهش حاضر با هدف مقایسهٔ اثربخشی درمان راه حل مدار و درمان هیجان مدار بر نگرش به خیانت زناشویی افراد متأهل انجام شد. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح تک آزمودنی بود. در این مطالعه از طرح خط پایهٔ چندگانه استفاده شد. جامعۀ آماری را تمامی زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاورهٔ شهر بوشهر در سال 1398 تشکیل دادند. از این جامعه هشت زوج (شانزده مرد و زن) به شیوهٔ نمونه گیری داوطلبانه وارد مطالعه شدند و زوجین به شیوهٔ جایگزینی تصادفی در دو گروه درمان راه حل مدار (چهار زوج) و هیجان مدار (چهار زوج) قرار گرفتند. هشت جلسه درمان راه حل مدار و ده جلسه درمان هیجان مدار هرکدام به مدت زمان جلسه ای نود دقیقه برای هر دو گروه اجرا شد. ابزار جمع آوری داده ها مقیاس نگرش به خیانت زناشویی (واتلی، 2008) بود. برای تجزیه وتحلیل آماری داده ها و نمره های به دست آمده از ارزیابی ها در سه مرحلهٔ خط پایه و درمان و پیگیری دوماهه از روش ترسیم دیداری و شاخص تغییر پایا (RCI) و فرمول درصد بهبودی استفاده شد. یافته ها: مقایسۀ نمرات مرحلهٔ پیگیری با مراحل خط پایه و مداخله، روند کاهشی پایدار نمرات نگرش به خیانت زناشویی را در هر دو گروه درمان نشان داد. این امر اثربخشی درمان راه حل مدار و درمان هیجان مدار را در کاهش میزان نگرش به خیانت زناشویی در افراد متأهل مشخص کرد. همچنین درمان هیجان مدار با 38٫12درصد در کاهش نگرش به خیانت زناشویی موفق تر از درمان راه حل مدار با 23٫22درصد بود. نتیجه گیری: باتوجه به نتایج، درمان راه حل مدار و درمان هیجان مدار منجربه کاهش نگرش به خیانت زناشویی در افراد متأهل می شود؛ اما درمان هیجان مدار در کاهش نگرش به خیانت زناشویی در افراد متأهل موفق تر از درمان راه حل مدار عمل می کند.

هدف: باتوجه به اهمیت طلاق و عوامل سازگاری با آن، این مطالعه در جهت بررسی تاثیر درمان هیجان مدار بر سازگاری پس از طلاق زنان مطلقه شهر اصفهان انجام شد.روش: این پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه آزمایش و گواه می باشد. جامعه آماری، کلیه زنان مطلقه شهر اصفهان در سال 89 در نظر گرفته شد و نمونه شامل 30 نفر از زنان مطلقه تحت پوشش کمیته امداد شهر اصفهان بودند که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) قرار داده شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه سازگاری پس از طلاق فیشر (FDAS) بود. برای تجزیه و تحلیل از تحلیل کواریانس به منظور اثربخشی درمان هیجان مدار بر سازگاری پس از طلاق استفاده شد.یافته ها: پژوهش حاضر که با هدف تعیین اثربخشی درمان (متمرکز بر هیجان (EFT) بر سازگاری پس از طلاق زنان مطلقه شهر اصفهان صورت پذیرفت. به این نتیجه رسید که روش درمان متمرکز بر هیجان در افزایش میزان احساس خود ارزشی زنان مطلقه موثر بوده است. همچنین درمان متمرکز بر هیجان (EFT)، میزان رها شدن گروه آزمایشی را نسبت به گروه گواه در مرحله پس آزمون افزایش می دهد. در این مطالعه میانگین نمرات خرده مقیاسهای گروه آزمایش نسبت به گروه گواه تفاوت معناداری نشان دادند (p<0.01).نتیجه گیری: با توجه به یافته این پژوهش به این نتیجه دست یافت که درمان متمرکز برهیجان بر سازگاری و بهبود توان سازگاری افراد و کاهش پیامدهای منفی پس از طلاق موثر بوده است. با عنایت به این نتایج می توان به درمان و ارائه راهکارهای مناسب جهت بهبود وضعیت افراد مطلقه در مراکز مشاوره و گارگاه های آموزشی پرداخت.

سالمندی فرآیندی زیستی و دوره ای حساس از زندگی است که با بروز تغییرات خود به خودی، پیش رونده و بازگشت ناپذیر فیزیولوژیکی و روان شناختی همراه می باشد. افراد در این مرحله با شایع ترین موضوعات سلامت روان سالمندان مانند اضطراب مرگ و تاب آوری مواجه می گردند که با استفاده از مداخلات مناسب درمانی می توانند بهبود یابند. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر اضطراب مرگ و تاب آوری سالمندان انجام شد. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی سالمندان مراکز شبانه روزی شهر شیراز بود و حجم نمونه نیز شامل 30 نفر سالمند مقیم مرکز سالمندان زاگرس (60 تا بیش از 90 سال) در زمستان سال 1402 بود که به روش نمونه گیری در دسترس و با توجه به معیارهای ورود و خروج مطالعه انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل گمارده شدند. پروتکل درمان هیجان مدار بر روی گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه ای اجرا گردید اما این درمان برای گروه گواه انجام نشد. برای گردآوری داده ها از آزمون اضطراب مرگ تمپلر و پرسشنامه تاب آوری کانر-دیویدسون استفاده شد. تحلیل داده ها در نرم افزارSPSS  نسخه 26 با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس یکراهه صورت گرفت. یافته ها نشان داد که اگر چه در مرحله پس آزمون، درمان هیجان مدار موجب کاهش اضطراب مرگ سالمندان گروه آزمایش شد اما تأثیر این درمان بر اضطراب مرگ سالمندان معنادار نبود. به عبارت دیگر، بین دو گروه آزمایش و کنترل از نظر تاب آوری و تمام زیرمقیاس های آن تفاوت معناداری وجود داشت (05/0>P). به بیان دیگر درمان هیجان مدار بر تاب آوری سالمندان مؤثر و موجب افزایش آن شده بود. از این رو، استفاده از درمان هیجان مدار به عنوان یک روش مؤثر در بهبود سلامت روان سالمندان به ویژه در جهت افزایش تاب آوری و کاهش اضطراب مرگ آنان توصیه می شود.

1مقدمه: زوجین ناسازگار دارای مشکلات هیجانی، شناختی و اجتماعی بسیاری از جمله در زمینه تحمل آشفتگی هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و درمان پذیرش و تعهد بر تحمل آشفتگی زوجین ناسازگار انجام شد. روش کار: این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زوجین ناسازگار مراجعه کننده به مرکز مشاوره خانواده شهر تربت جام در سال 1398 بودند. نمونه پژوهش 24 زوج بودند که پس از بررسی ملاک های ورود به مطالعه با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی با قرعه کشی در سه گروه مساوی (هر گروه 8 زوج) شامل دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش اول به روش زوج درمانی 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت درمان هیجان مدار و گروه آزمایش دوم به روش زوج درمانی 10 جلسه 90 دقیقه ای تحت درمان پذیرش و تعهد قرار گرفت و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اطلاعات جمعیت شناختی، مقیاس سازگاری زناشویی و مقیاس تحمل آشفتگی بودند. داده ها با آزمون های کای اسکوئر، تحلیل کوواریانس تک متغیری و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS نسخه 20 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که گروه های آزمایش و کنترل از نظر سطح تحصیلات و دامنه سنی تفاوت معنی داری نداشتند (0/05P>). همچنین، هر دو روش درمان هیجان مدار و درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با گروه کنترل باعث افزایش تحمل آشفتگی زوجین ناسازگار شدند (0/001P<)، اما بین دو روش مذکور در افزایش تحمل آشفتگی زوجین ناسازگار تفاوت معنی داری وجود نداشت (0/05P>). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که هر دو روش درمان هیجان مدار و درمان پذیرش و تعهد باعث افزایش تحمل آشفتگی زوجین ناسازگار شدند و بین آنها تفاوت معنی داری وجود نداشت. بنابراین، متخصصان سلامت و درمانگران می توانند از هر دو روش مذکور برای بهبود تحمل آشفتگی در گروه های آسیب پذیر از جمله زوجین ناسازگار استفاده نمایند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر همجوشی شناختی و خودتنظیمی هیجانی همسران جانبازان انجام گرفت. روش پژوهش نیمه آزمایشی (با گروه آزمایش و گواه) با طرح سه مرحله ای (پیش آزمون- پس آزمون- پیگیری) و دوره پیگیری دو ماهه بود. در این پژوهش جامعه آماری را همسران جانبازان اعصاب و روان مراجعه کننده به مرکز مشاوره شاهد (تحت نظر بنیاد شهید و امور ایثارگران) شهر مشهد در فصل تابستان و پاییز سال 1401 تشکیل دادند. در این پژوهش تعداد 51 همسر جانباز با روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه های آزمایش (26 نفر) و گواه (25 نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش درمان هیجان مدار را طی هشت هفته در 8 جلسه 90 دقیقه ای دریافت نمودند. پرسشنامه های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه همجوشی شناختی (گیلاندرز و همکاران، 2010) (CFQ) و پرسشنامه خودتنظیمی هیجانی (گروس و جان، 2006) (ESRQ) بود. داده های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که درمان هیجان مدار بر همجوشی شناختی (0/001>P؛ 0/61=Eta؛ 76/34=F) و خودتنظیمی هیجانی (0/001>P؛ 0/50=Eta؛ 49/07=F) همسران جانبازان تأثیر معنادار دارد. بر اساس یافته های پژوهش می توان چنین نتیجه گرفت که درمان هیجان مدار با بکارگیری مفهوم سازی آگاهی هیجانی و معرفی روش های دستیابی به آن، ایجاد تغییر هیجانی و ایجاد هیجان خودتسکینی مقابله ای می تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش همجوشی شناختی و بهبود خودتنظیمی هیجانی همسران جانبازان مورد استفاده قرار گیرد.

مقدمه: یکی از مهم­ترین مشکلات در زندگی زوجین دلزدگی زناشویی است. به کارگیری مداخلات آموزشی و درمانی متعددی برای بهتر کردن زندگی زناشویی پیشنهاد شده که از آن جمله می توان به درمان هیجان مدار و طرحواره درمانی اشاره کرد. هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین تفاوت اثربخشی درمان هیجان مدار و طرحواره درمانی بر دلزدگی زناشویی در زوجین بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون- پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره و رواندرمانی شهر تهران با شکایت تعارض­های زناشویی در تابستان و پاییز سال 1402 بودند که از میان آنها 16 زوج (32 نفر) به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی و با همگن­سازی در دو گروه به صورت تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه قرار گرفتند. جهت پیش آزمون، پس آزمون- پیگیری شرکت کننده­ها به مقیاس دلزدگی زناشویی کایزر (1996) پاسخ دادند. پس از 12 جلسه طرحواره درمانی و 12 جلسه درمان هیجان مدار، در پژوهش حاضر جهت تحلیل داده­ها از روش­­ آماری "تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر" و نرم افزار SPSS-22 استفاده شد. یافته­ ها: نتایج حاکی از اثربخشی که طرحواره درمانی و درمان هیجان مدار بر دلزدگی زناشویی در گروه­های مداخله و تداوم این اثرات در مرحله پیگیری بود (05/0>P). نتیجه­ گیری: نتایج نشان داد درمان هیجان مدار و طرحواره درمانی هر دو به یک اندازه بر دلزدگی زناشویی در زوجین مؤثر بودند. پیشنهاد می شود طرحواره درمانی و درمان هیجان مدار در برنامه های آموزشی زوج ها و خانواده درمانی گنجانده شود.